transactionele analyse
Wat is Transactionele Analyse?
Transactionele Analyse (TA) is een vorm van psychotherapie die inzicht geeft in hoe je innerlijke wereld en je contact met anderen op elkaar inwerken. De benadering combineert inzichten uit de psychoanalytische en cognitief-gedragsmatige traditie binnen een humanistische visie: de mens is in staat te veranderen en zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn leven.
Bekend is het model van de drie egotoestanden — Ouder, Volwassene en Kind — waarmee je leert herkennen van waaruit je denkt, voelt en reageert. Door “transacties” (de uitwisselingen tussen mensen) te analyseren, wordt zichtbaar waar communicatie vastloopt en hoe het anders kan.
Eric Berne: therapie in begrijpelijke taal
Grondlegger Eric Berne (1910–1970) wilde psychotherapie demystificeren. Hij gebruikte bewust concepten en taal die voor iedereen te volgen zijn, zodat cliënt en therapeut als gelijkwaardige partners kunnen samenwerken.
Kenmerkend voor TA is het contractuele werken: je spreekt samen concreet af waaraan je wilt werken en hoe. De grondhouding daarbij is “ik ben oké, jij bent oké” — respect voor jezelf én de ander als basis voor verandering.
Concepten en toepassing
TA kent een rijk begrippenkader. “Strokes” beschrijven onze behoefte aan erkenning en aandacht; het “levensscript” laat zien hoe vroege besluiten over onszelf en de wereld ons latere leven sturen. Door je script te herkennen, kun je besluiten die ooit nuttig waren maar nu beperken, herzien.
TA wordt toegepast in psychotherapie, maar ook in counseling, onderwijs en organisaties. In therapie kan TA helpen bij onder meer terugkerende conflicten, vastlopende communicatie, een laag zelfbeeld en patronen die je blijft herhalen. Vind een ECP-therapeut of bekijk het overzicht van alle therapievormen.