REALITEITSTHERAPIE
WAT IS REALITEITSTHERAPIE?
Realiteitstherapie werd halverwege de jaren zestig ontwikkeld door William Glasser MD, een Amerikaanse psychiater en psycholoog, en de technieken, theorie en bredere toepassingen blijven zich onder zijn handen ontwikkelen. Realiteitstherapie is een methode van therapie die mensen leert de behoeften te begrijpen die zich hebben ontwikkeld door de evolutie van onze soort en die alle mensen drijven; om effectievere keuzes te maken om aan die behoeften te voldoen; om de controle over hun eigen leven te nemen; en om de kracht te ontwikkelen om de stress en problemen van het leven aan te kunnen. Keuzetheoriepsychologie is de theoretische basis voor realiteitstherapie.
Modern cybernetisch onderzoek ondersteunt het idee van de keuzetheorie dat al het gedrag – bewust of onbewust, efficiënt of niet-efficiënt, normaal of abnormaal – wordt gekozen als de beste optie die we op dat moment hebben in de poging om externe en interne variabelen (omstandigheden) te beheersen om aan onze behoeften te voldoen. De keuzetheorie suggereert dat de enige persoon die ik kan beheersen mezelf is en dat aannames dat ik anderen kan beheersen of dat zij mij kunnen beheersen, contraproductief en ineffectief zijn. Het leren van de principes van de keuzetheorie en het toepassen ervan om een meer behoeftebevredigend leven te leiden, is een belangrijke taak van het realiteitstherapieproces.
Dit is een optimistisch, transformerend proces voor de cliënt waarbij hij/zij zich bewust wordt dat bijna al het gedrag gekozen is en dat er dus mogelijkheden zijn om minder lijden en effectiever gedrag te kiezen. Het realiteitstherapiemodel plaatst onbevredigende of niet-bestaande relaties aan de bron van bijna alle menselijke problemen. Het doel van realiteitstherapie is om mensen te helpen opnieuw contact te maken met de belangrijke mensen in hun leven.
WAT KAN JE VERWACHTEN VAN EEN REALITEITSTHERAPIEPSYCHOTHERAPEUT?
De realiteitstherapiepsychotherapeut zal vanaf het begin werken aan het opbouwen van een vertrouwensvolle, empathische, diepe relatie met de cliënt. De relatie zal worden gekenmerkt door begrip en eerlijkheid, en kan ondersteunende betrokkenheid buiten het kantoor van de therapeut omvatten.
- Er zal een duidelijke focus zijn op het heden. Wat er in het verleden is gebeurd dat pijnlijk was, heeft veel te maken met wie we vandaag zijn, maar het voortdurend opnieuw bezoeken van dit pijnlijke verleden kan weinig of niets bijdragen aan wat we nu moeten doen: een belangrijke, huidige relatie verbeteren. Daarom zal het verleden niet te veel worden besproken, omdat het realiteitstherapiemodel suggereert dat bijna alle menselijke problemen worden veroorzaakt door onbevredigende relaties in het heden. Het is natuurlijk waar dat er momenten zijn waarop het verleden zich manifesteert in de huidige ervaring, wat het verleden een nieuwe betekenis kan geven, en waar dit belangrijk is, zal het in therapie worden onderzocht.
- Symptomen en klachten zullen ook niet veel worden besproken, aangezien deze worden begrepen als de manieren waarop cliënten ervoor kiezen om met onbevredigende relaties om te gaan.
- Door te accepteren dat het gedrag van elke persoon wordt gekozen om aan zijn/haar behoeften te voldoen, realiseert de cliënt zich dat de enige persoon wiens gedrag hij/zij kan beheersen zichzelf is; dit betekent dat hij/zij moet stoppen met pogingen om het gedrag van anderen te beheersen; daarom ligt de focus weg van het beschuldigen, bekritiseren of klagen over anderen, en naar het aanbrengen van veranderingen in ons eigen gedrag die ons dichter bij een behoeftebevredigend leven zullen brengen.
- De therapeut zal cliënten helpen de holistische aard van hun gedrag te begrijpen, hoe hun acties en gedachten, hun gevoelens en hun lichaam fysiologie allemaal samenwerken terwijl ze proberen een behoeftebevredigend leven te leiden. Dit betekent dat de focus ligt op wat ze direct in het heden kunnen beheersen om hun relaties en hun leven te verbeteren – dat wil zeggen, hun acties en gedachten. Er wordt minder tijd besteed aan wat ze niet direct kunnen beheersen; dat wil zeggen, veranderingen in gevoelens en fysiologie. Gevoelens en fysiologie kunnen worden veranderd, maar alleen als onderdeel van veranderingen in handelen en denken.
- De therapeut zal niet-oordelend en niet-dwingend blijven, maar zal cliënten aanmoedigen om alles wat ze doen te beoordelen volgens het keuzetheorieprincipe van zelfevaluatie: “Is wat ik doe mij dichter bij de mensen brengen die ik nodig heb? Krijg ik wat ik wil?” Als het gekozen gedrag niet werkt volgens de cliënt, helpt de therapeut de cliënt om nieuw gedrag te vinden dat leidt tot een betere verbinding met de belangrijke mensen in zijn/haar leven.
- Om de cliënt keuzetheorie te leren en hem/haar de ervaring van verbondenheid en zorg te geven, zal de therapeut altijd geduldig en ondersteunend zijn, maar zal hij/zij zich blijven richten op de bron van het probleem – de ontkoppeling. Cliënten die al lange tijd ontkoppeld zijn, zullen het vooral moeilijk vinden om opnieuw verbinding te maken. Ze zijn vaak zo betrokken bij het symptoom dat ze kiezen dat ze uit het oog hebben verloren dat ze opnieuw verbinding moeten maken